23.7 Jarduera praktikoa: berridazketa integralaren tailerra (360º)
Helburua: ez tramaz aldatzea, baizik eta bere azpitestua hackeatzea. Mezu ikusezinak antzematea eta jasangarritasun-erreferente bihurtzea, ikusleak «hezten» ari zaiola ohartu gabe.
1. Hautaketa eta auditoretza. Aukeratu eguneroko eszena ezagun bat (bilera, afaria, jazarpena) eta aztertu hiru dimentsiotan:
- Ingurumena: zer baliabide xahutzen dira inertziaz? (motorrak ralentian, argiak gela hutsetan, erabilera bakarreko plastikoak).
- Soziala: nola banatzen dira rolak? Genero- edo arraza-alborapenak errepikatzen al dira nork duen autoritatea edo ezagutza teknikoa erabakitzean?
- Ekonomikoa: zer arrakasta-eredu saritzen da? «Edukitzea» (metaketa, luxu ostentazioa) ala «izatea» (bizi-kalitatea, denbora, konponketa, tokikoaren aldeko babesa)?
2. Esku-hartze narratiboa. Berridatzi hiru hankak hobetuz, pertsonaia batek ere jasangarritasuna aipatu gabe (zeharkako komunikazioa erreaktantzia saihesteko).
- Jatorrizkoa: zuzendari erasokorra zilindrada handiko SUV batean iristen da, kafea erabili eta botatzeko edalontzian edaten du eta idazkari gazte bati aginduak ematen dizkio.
- Jasangarria: bizikleta elektrikoan edo kalitatezko garraio publikoan iristen da; bilera argi naturalarekin eta landareekin; zeramikazko katilua; estrategia zuzendari tekniko anitz batekin kontsultatzen du. Gatazka dramatikoa berdin-berdina da, baina arrakastaren irudimena aldatu egin da.
3. Baliozkotze psikologikoaren testa:
- Erreaktantzia saihesten al duzu? Bizikleta zergatik den hobea azaltzen duen elkarrizketa jarri baduzu, ezabatu.
- Ikaskuntza bikarioa indartzen al duzu? Antzeko izan nahi zaion pertsonaia izaten jarraitzen al du? Jasangarritasuna cool izan behar da, ez sakrifizio bat.
- Gizarte-arau berri bat sortzen al duzu? Ingurunea moderno eta desiragarritzat hauteman behar da, ez prekariotzat.
Arrakasta-irizpideak: ikusezintasuna (elkarrizketa moralizatzailerik gabe), aspirazionaltasuna (eszena erakargarria eta bideragarria), koherentzia 360º (hiru hanketatik gutxienez bi) eta agentzia (erabakitzeko gaitasuna duten pertsonaiak).